روتر میکروتیک hEX lite مدل RB750r2 با ۵ پورت 10/100

بررسی تخصصی روتر میکروتیک hEX lite مدل RB750r2

روتر میکروتیک hEX lite مدل RB750r2 یک روتر کابلی کوچک، کم‌مصرف و اقتصادی است که برای خانه، دفتر کوچک، شعب کم‌ترافیک، شبکه‌های SOHO و محیط‌های آموزشی RouterOS طراحی شده است.

این دستگاه دارای پنج پورت Fast Ethernet، پردازنده تک‌هسته‌ای 850 مگاهرتزی، حافظه رم 64 مگابایتی و RouterOS با لایسنس Level 4 است. با وجود قیمت و ابعاد اقتصادی، بسیاری از امکانات نرم‌افزاری روترهای حرفه‌ای MikroTik را در اختیار مدیر شبکه قرار می‌دهد.

مهم‌ترین محدودیت hEX lite، سرعت پورت‌های شبکه آن است. تمام پنج پورت دستگاه از نوع 10/100Mbps هستند و هیچ پورت گیگابیتی روی آن وجود ندارد. به همین دلیل این مدل برای اینترنت، سرور یا شبکه داخلی با سرعت بیشتر از 100Mbps مناسب نیست.

نام تجاری و پارت‌نامبر رسمی

نام تجاری این دستگاه hEX lite و پارت‌نامبر رسمی آن RB750r2 است.

عبارت r2 نشان‌دهنده نسل یا ریویژن دوم خانواده RB750 است. برای ثبت صحیح فروشگاه، بهتر است پارت‌نامبر RB750r2 در عنوان فنی، SKU، مشخصات انبار و فاکتور درج شود.

تفاوت hEX lite با hEX

hEX lite مدل RB750r2 نباید با روتر hEX مدل RB750Gr3 اشتباه گرفته شود. ظاهر و ابعاد این محصولات به یکدیگر نزدیک است، اما سخت‌افزار و ظرفیت شبکه آن‌ها تفاوت قابل‌توجهی دارد.

• hEX lite مدل RB750r2: پنج پورت 10/100، پردازنده تک‌هسته‌ای، رم 64MB و بدون USB است.
• hEX مدل RB750Gr3: پنج پورت گیگابیتی، پردازنده دو‌هسته‌ای، رم 256MB، USB و microSD دارد.

برای اینترنت بالاتر از 100Mbps، انتقال فایل در شبکه گیگابیتی، VPN پرترافیک یا تعداد کاربران بیشتر، مدل hEX یا روتر جدیدتر انتخاب منطقی‌تری خواهد بود.

تفاوت hEX lite با hEX PoE lite

مدل hEX PoE lite با پارت‌نامبر RB750UPr2 محصول متفاوتی است. نسخه PoE lite علاوه بر پنج پورت 10/100، دارای پورت USB و خروجی Passive PoE روی پورت‌های Ether2 تا Ether5 است.

hEX lite معمولی با پارت‌نامبر RB750r2 خروجی PoE و پورت USB ندارد. ورودی Passive PoE روی Ether1 تنها برای تأمین برق خود روتر استفاده می‌شود و امکان روشن‌کردن تجهیزات دیگر را فراهم نمی‌کند.

پنج پورت Fast Ethernet

دستگاه دارای پنج پورت شبکه با سرعت 10/100Mbps است. پورت Ether1 معمولاً برای اتصال اینترنت یا WAN و پورت‌های Ether2 تا Ether5 برای شبکه محلی استفاده می‌شوند.

• تعداد پورت Ethernet: پنج پورت
• سرعت پورت‌ها: 10/100Mbps
• پورت گیگابیتی: ندارد
• پورت پیش‌فرض اینترنت: Ether1
• پورت‌های پیش‌فرض شبکه محلی: Ether2 تا Ether5
• پشتیبانی از Auto MDI/MDIX

سقف اسمی هر پورت 100Mbps است. پس از درنظرگرفتن سربار پروتکل‌ها، سرعت واقعی انتقال اطلاعات در یک اتصال معمولاً از مقدار اسمی 100Mbps کمتر خواهد بود.

اتصال یک مودم، سوئیچ یا کامپیوتر گیگابیتی به این دستگاه باعث گیگابیتی‌شدن ارتباط نمی‌شود؛ سرعت لینک فیزیکی روی 100Mbps مذاکره خواهد شد.

تفاوت ظرفیت تجمیعی با سرعت هر پورت

MikroTik در آزمایش رسمی، حداکثر ظرفیت تجمیعی حدود 493Mbps را برای Bridging و Routing با بسته‌های بزرگ ثبت کرده است. این عدد حاصل عبور هم‌زمان ترافیک از چند پورت است و به معنی وجود یک اتصال 493Mbps روی دستگاه نیست.

هر رابط فیزیکی همچنان حداکثر 100Mbps ظرفیت اسمی دارد. برای مثال، ارتباط اینترنت از Ether1 نمی‌تواند بیشتر از سقف همان پورت 100 مگابیتی باشد.

با فعال‌شدن Firewall، Queue، Connection Tracking و استفاده از بسته‌های کوچک، توان عملیاتی کاهش پیدا می‌کند. در آزمایش رسمی با ۲۵ قانون IP Filter و بسته‌های 1518 بایتی، نتیجه حدود 213Mbps به‌صورت تجمیعی ثبت شده است.

در همان آزمایش با بسته‌های 64 بایتی، ظرفیت به حدود 27Mbps کاهش پیدا کرده است. این تفاوت نشان می‌دهد اندازه بسته‌ها و پیچیدگی تنظیمات تأثیر زیادی بر عملکرد پردازنده اقتصادی دستگاه دارند.

پردازنده تک‌هسته‌ای 850MHz

در مشخصات فعلی صفحه محصول، پردازنده QCA9533 با یک هسته و فرکانس 850 مگاهرتز برای hEX lite درج شده است.

• معماری پردازنده: MIPSBE
• مدل پردازنده در صفحه فعلی: QCA9533
• تعداد هسته: یک هسته
• فرکانس اسمی: 850MHz
• حافظه رم: 64MB
• حافظه ذخیره‌سازی: 16MB Flash

برخی بلوک‌دیاگرام‌ها و جداول آزمایش رسمی قدیمی‌تر، نام QCA9531 را برای این مدل نمایش می‌دهند. این تفاوت می‌تواند به ریویژن سخت‌افزاری یا به‌روزرسانی قطعات تولید مربوط باشد.

برای ثبت مشخصات اصلی فروشگاه، مقدار فعلی صفحه رسمی یعنی QCA9533 مناسب‌تر است. هنگام ورود موجودی نیز می‌توان مشخصات روی برچسب یا خروجی System Resource دستگاه را بررسی کرد.

حافظه رم 64MB و Flash ظرفیت 16MB

روتر دارای 64 مگابایت حافظه رم و 16 مگابایت حافظه Flash است. این ظرفیت برای تنظیمات معمول RouterOS و شبکه‌های سبک کافی است، اما برای نصب بسته‌های متعدد، نگهداری فایل‌های حجیم یا سرویس‌های سنگین محدودیت دارد.

پیش از ارتقای RouterOS باید فضای آزاد حافظه بررسی شود. نگهداری Logهای حجیم روی حافظه داخلی نیز توصیه نمی‌شود؛ زیرا می‌تواند فضای محدود Flash را اشغال کرده و تعداد عملیات نوشتن را افزایش دهد.

RouterOS با لایسنس Level 4

hEX lite با سیستم‌عامل RouterOS و لایسنس Level 4 عرضه می‌شود. سیستم‌عامل و مجوز روی دستگاه نصب شده‌اند و برای استفاده عادی نیازی به خرید لایسنس جداگانه نیست.

قابلیت‌های مهم RouterOS روی این دستگاه عبارت‌اند از:

• Static Routing و Policy Routing سبک
• Firewall و NAT
• Connection Tracking
• DHCP Server و DHCP Client
• DNS Cache
• Bridge و VLAN
• PPPoE Client و Server
• Hotspot و مدیریت کاربران
• Simple Queue و مدیریت پهنای باند
• Failover و Load Balancing سبک
• OSPF و پروتکل‌های مسیریابی متناسب با سخت‌افزار
• تونل‌ها و VPNهای پشتیبانی‌شده توسط RouterOS
• SNMP، Syslog و Traffic Flow
• مدیریت از طریق WinBox، WebFig، SSH و API
• اجرای Script و Scheduler

در دسترس بودن قابلیت‌های RouterOS به معنی مناسب‌بودن سخت‌افزار برای اجرای سنگین تمام آن‌ها نیست. پردازنده تک‌هسته‌ای و رم 64MB برای Firewall پیچیده، تعداد زیاد Queue، BGP گسترده یا VPN پرترافیک محدودیت ایجاد می‌کنند.

پشتیبانی از MPLS

RouterOS امکان استفاده از قابلیت‌هایی مانند MPLS و VPLS را روی این دستگاه فراهم می‌کند. MikroTik نیز hEX lite را به‌عنوان یکی از روترهای اقتصادی دارای قابلیت MPLS معرفی کرده است.

وجود قابلیت نرم‌افزاری MPLS به معنی مناسب‌بودن دستگاه برای شبکه Core یا زیرساخت پرترافیک اپراتوری نیست. RB750r2 بیشتر برای آموزش، آزمایشگاه و سناریوهای سبک مناسب است.

کاربرد به‌عنوان Firewall و Gateway

از hEX lite می‌توان به‌عنوان Gateway اینترنت برای یک شبکه کوچک استفاده کرد. Ether1 به مودم یا اینترنت متصل شده و پورت‌های دیگر در شبکه محلی قرار می‌گیرند.

کاربردهای معمول این حالت عبارت‌اند از:

• اشتراک‌گذاری اینترنت در خانه یا دفتر کوچک
• اجرای NAT و Firewall پایه
• محدودکردن دسترسی کاربران
• تفکیک شبکه با VLAN
• مدیریت پهنای باند محدود
• راه‌اندازی DHCP و DNS Cache
• Failover میان دو اینترنت کم‌سرعت

برای حفظ امنیت، دسترسی مدیریتی از سمت WAN باید مسدود باشد و فقط سرویس‌های موردنیاز روی روتر فعال بمانند.

کاربرد به‌عنوان روتر آموزشی

قیمت اقتصادی، مصرف انرژی پایین و دسترسی به RouterOS Level 4، hEX lite را به گزینه‌ای مناسب برای آموزش مفاهیم شبکه تبدیل می‌کند.

از این مدل می‌توان برای تمرین موارد زیر استفاده کرد:

• آدرس‌دهی IPv4 و IPv6
• Static Route
• Firewall و NAT
• DHCP Server
• VLAN و Bridge
• Queue و محدودیت سرعت
• Hotspot
• PPPoE
• Script و Scheduler
• مانیتورینگ با SNMP و Syslog

قابلیت Switching سخت‌افزاری

پنج پورت شبکه از یک ساختار سوئیچ داخلی استفاده می‌کنند. برای ترافیک ساده لایه دو میان پورت‌ها می‌توان از Hardware Offloading سازگار استفاده کرد تا بسته‌ها بدون پردازش کامل CPU جابه‌جا شوند.

قابلیت‌های Switch Chip این مدل در مقایسه با سوئیچ‌های مدیریتی حرفه‌ای محدودتر است. برای VLANهای پیچیده، تعداد زیاد پورت یا Switching پرترافیک بهتر است از یک سوئیچ مدیریتی جداگانه استفاده شود.

این محصول در درجه اول یک روتر اقتصادی است، نه جایگزین یک سوئیچ حرفه‌ای یا Core Switch.

ورودی برق DC Jack

hEX lite دارای ورودی DC Jack است و می‌تواند با منابع تغذیه 6 تا 30 ولت DC کار کند.

• نوع ورودی اصلی: DC Jack
• محدوده ولتاژ: 6 تا 30 ولت DC
• قطب ورودی: مثبت در مرکز
• آداپتور همراه: 24V با جریان 0.38A

استفاده از منبع تغذیه خارج از محدوده مجاز یا دارای قطب‌بندی نادرست ممکن است به دستگاه آسیب برساند.

ورودی Passive PoE روی Ether1

پورت Ether1 علاوه بر انتقال اطلاعات، قابلیت تأمین برق خود روتر از طریق Passive PoE را دارد.

• پورت PoE-in: Ether1
• نوع PoE: Passive PoE
• محدوده ولتاژ PoE-in: 6 تا 30 ولت
• ولتاژ توصیه‌شده برای کابل‌های بلندتر: حداقل 12 ولت
• PoE-out: ندارد

Passive PoE با استانداردهای دارای تشخیص و مذاکره خودکار 802.3af و 802.3at یکسان نیست. اتصال مستقیم روتر به خروجی 48 ولتی نامتناسب می‌تواند به دستگاه آسیب برساند.

انژکتور Passive PoE در فهرست استاندارد تجهیزات همراه محصول ذکر نشده است و در صورت نیاز باید جداگانه تهیه شود.

مصرف انرژی بسیار پایین

حداکثر مصرف انرژی رسمی hEX lite تنها 2 وات اعلام شده است. این مصرف پایین برای کارکرد مداوم، استفاده با UPS و پروژه‌های دارای محدودیت انرژی مزیت محسوب می‌شود.

• حداکثر مصرف انرژی: 2 وات
• خنک‌کنندگی: غیرفعال
• فن داخلی: ندارد

دستگاه بدون فن کار می‌کند و صدای مکانیکی ندارد. بااین‌حال باید در محیط خشک و دارای تهویه مناسب نصب شود.

بدنه کوچک و نصب داخل ساختمان

hEX lite در یک بدنه پلاستیکی کوچک عرضه می‌شود و می‌توان آن را روی میز یا دیوار نصب کرد.

• ابعاد: 113×89×28 میلی‌متر
• وزن بدون بسته‌بندی و کابل: حدود 129 گرم
• درجه حفاظتی صفحه محصول: IP20
• محافظت در برابر آب در راهنما: IPX0
• محدوده دمای آزمایش‌شده: منفی 40 تا مثبت 70 درجه سانتی‌گراد
• محل استفاده: داخل ساختمان

IP20 و IPX0 به این معنی هستند که دستگاه برای فضای باز، محیط مرطوب یا محل دارای پاشش آب طراحی نشده است.

هنگام نصب روی دیوار بهتر است ورودی کابل‌ها رو به پایین باشد. پیچ و رول‌پلاک نصب دیواری همراه دستگاه ارائه نمی‌شوند.

نداشتن وای‌فای داخلی

hEX lite یک روتر کاملاً کابلی است و رادیوی وای‌فای داخلی ندارد. برای ایجاد شبکه بی‌سیم باید یک اکسس پوینت جداگانه به یکی از پورت‌های شبکه متصل شود.

نبود وای‌فای برای شبکه‌هایی که از اکسس پوینت‌های مستقل استفاده می‌کنند می‌تواند مزیت باشد؛ زیرا وظیفه Routing و پوشش بی‌سیم میان تجهیزات جداگانه تقسیم می‌شود.

نداشتن USB، SFP و PoE-out

• پورت USB: ندارد
• درگاه SFP: ندارد
• درگاه SFP+: ندارد
• پورت گیگابیتی: ندارد
• خروجی PoE: ندارد
• شیار microSD: ندارد
• وای‌فای داخلی: ندارد
• کنسول سریال: ندارد

برای اتصال مستقیم فیبر، مودم USB، ذخیره‌سازی خارجی یا تأمین برق تجهیزات PoE باید محصول دیگری انتخاب شود.

راه‌اندازی اولیه

در تنظیمات پیش‌فرض، Ether1 معمولاً به‌عنوان پورت اینترنت و Ether2 تا Ether5 به‌عنوان شبکه محلی در نظر گرفته می‌شوند.

1. مودم یا کابل اینترنت را به Ether1 متصل کنید.
2. کامپیوتر را به یکی از پورت‌های Ether2 تا Ether5 وصل کنید.
3. تنظیم IP کامپیوتر را روی دریافت خودکار قرار دهید.
4. آدرس 192.168.88.1 را در مرورگر باز کنید یا از WinBox استفاده کنید.
5. یک رمز عبور مدیریتی قوی تعریف کنید.
6. RouterOS و RouterBOOT را به نسخه Stable سازگار ارتقا دهید.
7. از تنظیمات اولیه Backup و Export تهیه کنید.
8. دسترسی مدیریتی از سمت اینترنت را محدود کنید.

هنگام اتصال از شبکه محلی می‌توان در WinBox از MAC Address نیز استفاده کرد. دسترسی مدیریتی از سمت پورت اینترنت در تنظیمات پیش‌فرض محدود شده است.

به‌روزرسانی RouterOS

این دستگاه از معماری MIPSBE استفاده می‌کند و بسته RouterOS مخصوص همین معماری باید روی آن نصب شود.

صفحه رسمی فعلی محصول نسخه‌های پایدار RouterOS 7 را برای این مدل ارائه می‌کند. پیش از ارتقا باید Backup و Export تهیه شده و فضای آزاد حافظه Flash بررسی شود.

به‌روزرسانی نرم‌افزار باعث افزایش امنیت و رفع خطاها می‌شود، اما محدودیت فیزیکی پورت‌های 100Mbps، رم 64MB و پردازنده تک‌هسته‌ای را تغییر نمی‌دهد.

دکمه Reset و Netinstall

دکمه Reset هنگام روشن‌شدن دستگاه عملکردهای مختلفی دارد. بسته به زمان رهاکردن دکمه می‌توان تنظیمات RouterOS را بازنشانی کرد، تمام رابط‌ها را Bridge نمود یا دستگاه را وارد حالت Netinstall کرد.

Netinstall برای نصب مجدد RouterOS و بازیابی دستگاه استفاده می‌شود. اجرای Netinstall باعث فرمت حافظه و حذف تنظیمات و فایل‌ها خواهد شد؛ بنابراین ابتدا باید نسخه پشتیبان تهیه شود.

کاربردهای روتر hEX lite

• روتر اینترنت خانه یا دفتر کوچک
• Gateway شبکه با سرعت کمتر از 100Mbps
• اجرای Firewall و NAT پایه
• راه‌اندازی DHCP Server
• تفکیک شبکه با VLAN در مقیاس سبک
• مدیریت پهنای باند تعداد محدودی کاربر
• راه‌اندازی Hotspot کوچک
• Failover میان ارتباط‌های کم‌سرعت
• آموزش و آزمایش RouterOS
• روتر مدیریتی تجهیزات شبکه
• اجرای MPLS و پروتکل‌های مسیریابی در آزمایشگاه

ویژگی‌های کلیدی hEX lite

• پارت‌نامبر رسمی RB750r2
• روتر کابلی کوچک و اقتصادی
• پنج پورت 10/100Mbps
• پردازنده تک‌هسته‌ای 850MHz
• معماری MIPSBE
• حافظه رم 64MB
• حافظه Flash با ظرفیت 16MB
• RouterOS با لایسنس Level 4
• پشتیبانی از Firewall، NAT، VLAN و MPLS
• ورودی Passive PoE روی Ether1
• محدوده ولتاژ ورودی 6 تا 30 ولت
• حداکثر مصرف انرژی تنها 2 وات
• خنک‌کنندگی غیرفعال و بدون فن
• ابعاد کوچک و قابلیت نصب دیواری

محدودیت‌ها و نکات مهم خرید

• تمام پنج پورت دستگاه فقط 10/100Mbps هستند.
• هیچ پورت گیگابیتی روی دستگاه وجود ندارد.
• برای اینترنت بالاتر از 100Mbps مناسب نیست.
• سرعت واقعی هر اتصال کمتر از 100Mbps خواهد بود.
• پردازنده دستگاه تک‌هسته‌ای است.
• حافظه رم تنها 64MB است.
• حافظه Flash فقط 16MB ظرفیت دارد.
• برای Firewall، Queue و VPN سنگین مناسب نیست.
• وای‌فای داخلی ندارد.
• پورت USB ندارد.
• درگاه SFP یا SFP+ ندارد.
• خروجی PoE ندارد.
• ورودی برق روی Ether1 از نوع Passive PoE است.
• انژکتور PoE همراه محصول نیست.
• برای نصب در فضای باز مناسب نیست.
• اعداد عملکرد رسمی، ظرفیت تجمیعی آزمایشگاهی هستند.

محتویات بسته‌بندی

• روتر MikroTik hEX lite مدل RB750r2
• آداپتور 24V با جریان 0.38A

کابل شبکه، پیچ نصب دیواری، انژکتور Passive PoE، کابل کنسول و تجهیزات جانبی دیگر در فهرست استاندارد متعلقات همراه محصول قرار ندارند.

جمع‌بندی

روتر MikroTik hEX lite مدل RB750r2 یک روتر کابلی اقتصادی و کم‌مصرف برای اینترنت و شبکه‌های زیر 100Mbps، دفاتر کوچک و آموزش RouterOS است.

پنج پورت Ethernet، RouterOS Level 4، قابلیت‌های Firewall، NAT، VLAN، MPLS، ورودی Passive PoE و مصرف تنها 2 وات از مزایای آن هستند.

در مقابل، نبود پورت گیگابیتی، وای‌فای، USB، SFP و PoE-out به همراه پردازنده تک‌هسته‌ای و رم 64MB، کاربرد دستگاه را به شبکه‌های سبک محدود می‌کند. برای اینترنت یا شبکه بالاتر از 100Mbps باید مدل گیگابیتی مانند hEX یا تجهیزات جدیدتر بررسی شود.

تیم فنی مهندسی بیستون آماده ارائه مشاوره تخصصی، راه‌اندازی RouterOS، تنظیم Firewall، NAT، VLAN، DHCP، Hotspot، Failover و مدیریت پهنای باند روی این دستگاه است. پس از خرید نیز می‌توانید با بخش فنی در ارتباط باشید.