روتر میکروتیک RB3011UiAS-RM با ۱۰ پورت گیگابیتی

بررسی تخصصی روتر میکروتیک RB3011UiAS-RM

روتر میکروتیک RB3011UiAS-RM یک روتر حرفه‌ای چندپورتی در بدنه رکمونت 1U است که برای شبکه‌های سازمانی، شرکت‌ها، شعب، دفاتر بزرگ، مراکز داده کوچک، شبکه‌های ISP و پروژه‌هایی با چند اتصال گیگابیتی طراحی شده است.

این دستگاه از پردازنده دو‌هسته‌ای ARM با فرکانس 1.4 گیگاهرتز، حافظه رم 1GB، تعداد ۱۰ پورت Gigabit Ethernet، یک درگاه SFP، پورت USB 3.0، نمایشگر لمسی و RouterOS با لایسنس Level 5 بهره می‌برد.

RB3011 نخستین محصول چندپورتی MikroTik بود که با پردازنده مبتنی بر معماری ARM عرضه شد. هرچند این سخت‌افزار نسبت به مدل‌های ARM64 جدیدتر قدیمی‌تر است، همچنان برای بسیاری از سناریوهای Routing، Firewall، VLAN، VPN و مدیریت پهنای باند قابل استفاده است.

تولید این مدل متوقف شده است. هنگام خرید باید نو، کارکرده یا بازسازی‌شده بودن دستگاه، سلامت آداپتور، پورت‌ها، نمایشگر لمسی، درگاه SFP و وضعیت ظاهری بدنه بررسی شود.

پردازنده دو‌هسته‌ای ARM با فرکانس 1.4GHz

RB3011UiAS-RM از پردازنده Qualcomm IPQ-8064 استفاده می‌کند. این پردازنده دارای دو هسته و دو Thread بوده و با فرکانس اسمی 1.4 گیگاهرتز فعالیت می‌کند.

• معماری پردازنده: ARM سی‌ودو بیتی
• مدل پردازنده: IPQ-8064
• تعداد هسته: دو هسته
• تعداد Thread: دو Thread
• فرکانس پردازنده: 1.4GHz
• حافظه رم: 1GB
• حافظه داخلی: 128MB NAND

پردازنده دستگاه می‌تواند سرویس‌هایی مانند Routing، NAT، Connection Tracking، Firewall، Queue، VLAN و تونل‌های VPN را اجرا کند. توان عملیاتی نهایی به تعداد قوانین، اندازه بسته‌ها، تعداد Connectionها و سرویس‌های فعال بستگی دارد.

۱۰ پورت Gigabit Ethernet

روتر دارای ۱۰ پورت شبکه با سرعت 10/100/1000Mbps است. این تعداد پورت امکان اتصال چند مسیر اینترنت، شبکه داخلی، سرورها، سوئیچ‌ها، اکسس پوینت‌ها و تجهیزات مختلف را فراهم می‌کند.

• تعداد پورت Ethernet: ده پورت
• سرعت هر پورت: 10/100/1000Mbps
• ورودی Passive PoE روی Ether1
• خروجی Passive PoE روی Ether10
• تقسیم پورت‌ها در دو گروه سوئیچ پنج‌پورتی

وجود ۱۰ کانکتور گیگابیتی به معنی اتصال مستقیم و مستقل تمام پورت‌ها به پردازنده نیست. پورت‌ها از طریق دو تراشه سوئیچ QCA8337 گروه‌بندی شده‌اند و ساختار داخلی دستگاه باید هنگام طراحی شبکه در نظر گرفته شود.

دو گروه Switch Chip مجزا

پورت‌های RB3011UiAS-RM در دو گروه اصلی تقسیم می‌شوند:

• گروه اول: Ether1 تا Ether5
• گروه دوم: Ether6 تا Ether10

هر گروه توسط یک تراشه سوئیچ QCA8337 مدیریت می‌شود. Switching میان پورت‌های یک گروه می‌تواند با استفاده از قابلیت‌های سخت‌افزاری همان Switch Chip انجام شود و بار کمتری به پردازنده وارد کند.

ترافیک میان دو گروه سوئیچ، رابط SFP یا سرویس‌هایی که به Routing، Firewall، Queue و پردازش لایه سه نیاز دارند، ممکن است از مسیر CPU عبور کند. در شبکه‌های پرترافیک بهتر است پورت‌هایی که باید حجم زیادی از ترافیک لایه دو میان خود جابه‌جا کنند، در یک گروه سوئیچ قرار گیرند.

نکته مهم درباره VLAN و Hardware Offloading

هر تراشه QCA8337 می‌تواند Switching و برخی عملیات VLAN را برای پورت‌های همان گروه انجام دهد؛ اما یک Switch Chip نمی‌تواند ترافیک پورت‌های Switch Chip دیگر را به‌صورت کاملاً سخت‌افزاری مدیریت کند.

افزودن تمام ۱۰ پورت به یک Bridge بدون توجه به ساختار دو گروه ممکن است باعث شود بخشی از ترافیک از پردازنده عبور کند. برای طراحی VLAN پیچیده باید ساختار Switch Chip، Bridge Hardware Offloading و مسیر ترافیک میان دو گروه بررسی شود.

RB3011 در درجه اول یک روتر چندپورتی است و نباید بدون بررسی ساختار سخت‌افزاری به‌عنوان جایگزین مستقیم یک سوئیچ Core پرظرفیت در نظر گرفته شود.

یک درگاه SFP گیگابیتی

دستگاه دارای یک جایگاه SFP است که برای اتصال ماژول فیبر یا ماژول مسی سازگار مورد استفاده قرار می‌گیرد.

• تعداد جایگاه SFP: یک عدد
• نوع رابط: SFP
• کاربرد: اتصال فیبر یا ماژول سازگار
• ماژول SFP همراه محصول: ندارد

این درگاه از نوع SFP گیگابیتی است و با SFP+ ده‌گیگابیتی تفاوت دارد. RB3011UiAS-RM هیچ پورت 10Gbps ندارد و نصب ماژول SFP+ باعث تبدیل خودکار رابط به ارتباط 10G نمی‌شود.

نوع ماژول باید بر اساس فیبر Single Mode یا Multi Mode، طول موج، فاصله، نوع کانکتور و سازگاری با RouterOS انتخاب شود.

پورت USB 3.0 Type-A

RB3011UiAS-RM دارای یک پورت USB 3.0 فول‌سایز از نوع Type-A است. این رابط نسبت به USB 2.0 پهنای باند بیشتری دارد و برای اتصال تجهیزات جانبی سازگار با RouterOS در نظر گرفته شده است.

• نوع پورت: USB 3.0 Type-A
• تعداد پورت USB: یک عدد
• حداکثر جریان خروجی USB: یک آمپر
• پشتیبانی از USB Power Reset

کاربردهای احتمالی USB عبارت‌اند از:

• اتصال حافظه USB برای فایل و Backup
• ذخیره Log یا اطلاعات سرویس‌های سازگار
• اتصال بعضی مودم‌های 3G و 4G USB
• قطع و وصل نرم‌افزاری برق وسیله USB

پشتیبانی از هر مودم یا حافظه USB به مدل، چیپست، توان مصرفی و نسخه RouterOS بستگی دارد. پیش از خرید مودم باید فهرست تجهیزات سازگار و تجربه عملی همان مدل بررسی شود.

نمایشگر لمسی LCD

روی پنل جلوی روتر یک نمایشگر لمسی LCD قرار دارد. این نمایشگر برای مشاهده وضعیت دستگاه، اطلاعات رابط‌ها، ترافیک و برخی عملیات مدیریتی محلی قابل استفاده است.

سلامت تاچ و نور نمایشگر باید هنگام خرید دستگاه کارکرده بررسی شود. وجود LCD برای عملکرد اصلی Routing الزامی نیست و حتی در صورت خرابی نمایشگر، مدیریت روتر از طریق WinBox، WebFig، SSH و کنسول سریال امکان‌پذیر خواهد بود.

کنسول سریال RJ45

روتر دارای کنسول سریال با کانکتور RJ45 است. این رابط برای مدیریت محلی، راه‌اندازی اولیه و عیب‌یابی زمانی که دسترسی IP یا WinBox امکان‌پذیر نیست کاربرد دارد.

کابل کنسول باید از نظر Pinout و استاندارد سریال با دستگاه سازگار باشد و نباید کانکتور کنسول با یک پورت عادی Ethernet اشتباه گرفته شود.

RouterOS با لایسنس Level 5

RB3011UiAS-RM با سیستم‌عامل RouterOS و لایسنس Level 5 عرضه می‌شود. سیستم‌عامل و مجوز روی دستگاه نصب شده‌اند و برای استفاده معمول نیازی به خرید لایسنس جداگانه نیست.

قابلیت‌های مهم RouterOS روی این دستگاه عبارت‌اند از:

• Static Routing و Policy Routing
• BGP، OSPF و RIP
• IPv4 و IPv6
• Firewall، NAT و Connection Tracking
• Bridge، VLAN و Bonding
• DHCP Server و DHCP Client
• PPPoE Server و Client
• Hotspot و RADIUS
• IPsec و سایر VPNهای پشتیبانی‌شده
• Simple Queue و Queue Tree
• Failover و Load Balancing
• VRF و چند جدول مسیریابی
• SNMP، Syslog و Traffic Flow
• مدیریت از طریق WinBox، WebFig، SSH و API
• اجرای Script و Scheduler

RouterOS Level 5 برای اغلب کاربردهای سازمانی و حرفه‌ای این دستگاه کافی است. مجوز دستگاه دائمی بوده و به سخت‌افزار آن متصل است.

عملکرد Routing و Bridging

در آزمون رسمی MikroTik، Routing بدون تنظیمات اضافی و با بسته‌های 1518 بایتی به حداکثر توان عملیاتی تجمیعی حدود 3.92Gbps رسیده است.

Bridging بدون تنظیمات اضافی و با بسته‌های 1518 بایتی نیز در آزمون رسمی حدود 2.95Gbps ثبت کرده است.

این اعداد مجموع ترافیک چند رابط در شرایط آزمایشگاهی هستند و به معنی عبور چند گیگابیت از یک پورت فیزیکی نیستند. حداکثر سرعت اسمی هر پورت Ethernet یا SFP دستگاه یک گیگابیت است.

با اضافه‌شدن ۲۵ قانون IP Filter و بسته‌های 1518 بایتی، نتیجه Routing رسمی به حدود 1.3Gbps کاهش پیدا کرده است. در همان تنظیمات و با بسته‌های کوچک 64 بایتی، نتیجه بسیار پایین‌تر بوده است.

Firewall، NAT، Queue، Connection Tracking، Bridge Filter، اندازه بسته‌ها، FastTrack و نوع ترافیک می‌توانند عملکرد واقعی را تغییر دهند. نتایج رسمی حداکثر عملکرد آزمایشگاهی هستند و سرعت تضمین‌شده برای تمام پیکربندی‌ها محسوب نمی‌شوند.

عملکرد IPsec

در آزمایش رسمی یک تونل IPsec با الگوریتم AES-128-CBC همراه SHA1 و بسته‌های 1400 بایتی، نتیجه‌ای حدود 783Mbps ثبت کرده است.

در آزمون‌های چندتونلیتونلی با الگوریتم‌های AES-128 و AES-256 نیز نتایج نزدیک به این محدوده برای بسته‌های بزرگ اعلام شده‌اند.

سرعت عملی VPN به نوع پروتکل، الگوریتم رمزنگاری، اندازه بسته، تعداد تونل‌ها، نسخه RouterOS و سایر پردازش‌های فعال بستگی دارد. عملکرد WireGuard، OpenVPN یا الگوریتم‌های دیگر الزاماً با نتایج جدول IPsec یکسان نخواهد بود.

ورودی برق از طریق DC Jack

روتر دارای ورودی DC Jack بوده و از ولتاژ 10 تا 30 ولت پشتیبانی می‌کند. آداپتور استاندارد همراه محصول دارای خروجی 24V و جریان 1.2A است.

• نوع ورودی اصلی: DC Jack
• محدوده ولتاژ ورودی: 10 تا 30 ولت
• آداپتور همراه: 24V با جریان 1.2A
• منبع تغذیه داخلی AC: ندارد
• تعداد ورودی AC افزونه: ندارد

این مدل برخلاف برخی روترهای رکمونت سازمانی دارای منبع تغذیه داخلی یا دو ورودی برق AC افزونه نیست. برای افزونگی برق باید راهکار خارجی مناسبی مانند UPS و منبع DC پشتیبان طراحی شود.

ورودی Passive PoE روی Ether1

علاوه بر DC Jack، پورت Ether1 قابلیت دریافت برق از طریق Passive PoE را دارد.

• پورت PoE-in: Ether1
• نوع ورودی: Passive PoE
• محدوده ولتاژ ورودی: 10 تا 30 ولت

Passive PoE با استانداردهای دارای مذاکره خودکار 802.3af و 802.3at یکسان نیست. پیش از اتصال روتر به منبع PoE باید نوع خروجی، ولتاژ و قطب‌بندی منبع بررسی شوند.

خروجی Passive PoE روی Ether10

پورت Ether10 علاوه بر انتقال اطلاعات، قابلیت تأمین برق یک دستگاه سازگار را از طریق Passive PoE-out دارد.

• پورت PoE-out: Ether10
• نوع خروجی: Passive PoE
• محدودیت جریان درج‌شده در صفحه فعلی محصول: 600mA
• ولتاژ خروجی وابسته به ولتاژ ورودی روتر

خروجی PoE تقریباً دو ولت کمتر از ولتاژ ورودی دستگاه است. برای مثال، هنگام استفاده از آداپتور 24 ولتی همراه، ولتاژ قابل تحویل به تجهیز متصل تقریباً در محدوده 22 ولت خواهد بود.

راهنمای نصب قدیمی‌تر دستگاه حداکثر جریان 0.7A را ذکر کرده است، درحالی‌که صفحه فعلی مشخصات مقدار 600mA را نمایش می‌دهد. برای ثبت فروشگاه و طراحی محافظه‌کارانه، مقدار 600mA مناسب‌تر است و مشخصات برچسب ریویژن فیزیکی دستگاه نیز باید بررسی شود.

خروجی Ether10 از نوع 802.3af/at نیست. پیش از اتصال اکسس پوینت، رادیو یا دوربین باید سازگاری آن با Passive PoE و ولتاژ خروجی روتر تأیید شود.

در حالت Auto-on دستگاه تلاش می‌کند تجهیز سازگار را شناسایی کند؛ اما فعال‌کردن Forced-on می‌تواند برق را بدون فرآیند تشخیص روی کابل قرار دهد. استفاده نادرست از Forced-on ممکن است به تجهیز ناسازگار آسیب بزند.

مصرف انرژی و بودجه تجهیزات جانبی

• حداکثر مصرف روتر بدون تجهیزات جانبی: 10 وات
• حداکثر مصرف کلی اعلام‌شده: 30 وات
• خروجی PoE روی Ether10
• حداکثر جریان USB برابر یک آمپر

اختلاف میان مصرف 10 و 30 وات به استفاده از تجهیزات جانبی مانند USB و خروجی PoE مربوط می‌شود. هنگام اتصال وسیله USB یا تجهیز PoE باید ظرفیت آداپتور و مجموع مصرف روتر و تجهیزات متصل محاسبه شود.

خنک‌کنندگی غیرفعال و بدون فن

RB3011UiAS-RM از خنک‌کنندگی غیرفعال استفاده می‌کند و فن داخلی ندارد. نبود فن باعث کاهش صدا و حذف یکی از قطعات مکانیکی مستعد استهلاک می‌شود.

خنک‌کنندگی بدون فن به معنی بی‌نیازی از تهویه نیست. روتر باید در رک خشک و دارای گردش هوای مناسب نصب شود و دریچه‌های بدنه مسدود نشوند.

بدنه رکمونت 1U

دستگاه در بدنه فلزی 1U عرضه شده و با گوشواره‌های همراه قابل نصب در رک استاندارد است. امکان استفاده رومیزی با نصب پایه‌های لاستیکی نیز وجود دارد.

• فرم بدنه: Rackmount 1U
• ابعاد: 443×92×44 میلی‌متر
• درجه حفاظتی صفحه محصول: IP20
• رده مقاومت در برابر آب در راهنما: IPX0
• محدوده دمای آزمایش‌شده: منفی 20 تا مثبت 70 درجه سانتی‌گراد
• رطوبت مجاز: 5 تا 95 درصد بدون میعان

دستگاه برای نصب داخل ساختمان طراحی شده و در برابر آب یا رطوبت متراکم محافظت نشده است. نباید آن را در فضای باز، محیط مرطوب یا محل دارای پاشش آب نصب کرد.

مانیتورینگ سخت‌افزار

RouterOS امکان مشاهده ولتاژ ورودی و دمای برد را روی این دستگاه فراهم می‌کند. روتر همچنین دارای Beeper برای اعلان‌های قابل تنظیم است.

• مانیتورینگ ولتاژ: دارد
• مانیتورینگ دمای برد: دارد
• Beeper داخلی: دارد

پایش دما و ولتاژ می‌تواند به شناسایی مشکلات آداپتور، کابل PoE، افت ولتاژ یا تهویه نامناسب رک کمک کند.

راه‌اندازی و نکات امنیتی

پس از نصب دستگاه انجام اقدامات زیر توصیه می‌شود:

1. RouterOS و RouterBOOT به نسخه Stable سازگار ارتقا داده شوند.
2. یک رمز عبور مدیریتی قوی تعریف شود.
3. سرویس‌های مدیریتی غیرضروری غیرفعال شوند.
4. دسترسی WinBox، SSH و WebFig از اینترنت محدود شود.
5. از تنظیمات دستگاه Backup و Export تهیه شود.
6. ساختار دو Switch Chip پیش از طراحی Bridge و VLAN بررسی شود.
7. PoE-out فقط پس از تأیید ولتاژ دستگاه مقصد فعال شود.
8. وضعیت دما، ولتاژ و مصرف منابع به‌صورت دوره‌ای کنترل شود.

کاربردهای روتر RB3011UiAS-RM

• روتر مرکزی شرکت و دفتر
• مدیریت چند ارتباط اینترنت
• راه‌اندازی Firewall و NAT
• اجرای VLAN و تفکیک شبکه
• راه‌اندازی BGP و OSPF در مقیاس مناسب
• راه‌اندازی PPPoE Server
• مدیریت پهنای باند کاربران
• راه‌اندازی VPN میان شعب
• اجرای Failover و Load Balancing
• اتصال فیبر از طریق ماژول SFP
• تغذیه یک تجهیز Passive PoE از طریق Ether10
• استفاده در آزمایشگاه‌های آموزشی RouterOS

ویژگی‌های کلیدی RB3011UiAS-RM

• پارت‌نامبر رسمی RB3011UiAS-RM
• پردازنده دو‌هسته‌ای IPQ-8064 با فرکانس 1.4GHz
• معماری ARM سی‌ودو بیتی
• حافظه رم 1GB
• حافظه NAND با ظرفیت 128MB
• ده پورت Gigabit Ethernet
• دو گروه سوئیچ پنج‌پورتی با تراشه QCA8337
• یک درگاه SFP گیگابیتی
• یک پورت USB 3.0 Type-A
• حداکثر جریان USB برابر یک آمپر
• نمایشگر لمسی LCD
• کنسول سریال RJ45
• RouterOS با لایسنس Level 5
• Passive PoE-in روی Ether1
• Passive PoE-out روی Ether10
• ورودی DC Jack با محدوده 10 تا 30 ولت
• خنک‌کنندگی غیرفعال و بدون فن
• بدنه رکمونت 1U
• مانیتورینگ دما و ولتاژ

محدودیت‌ها و نکات مهم خرید

• تولید این مدل متوقف شده است.
• پورت‌ها در دو Switch Chip جداگانه قرار دارند.
• ترافیک میان دو گروه ممکن است از CPU عبور کند.
• برای VLAN و Bridge باید ساختار دو گروه بررسی شود.
• درگاه فیبر دستگاه SFP است، نه SFP+.
• هیچ رابط 10Gbps روی دستگاه وجود ندارد.
• ماژول SFP همراه محصول ارائه نمی‌شود.
• منبع تغذیه داخلی AC و برق افزونه ندارد.
• PoE-in و PoE-out از نوع Passive PoE هستند.
• خروجی Ether10 استاندارد 802.3af/at نیست.
• ولتاژ PoE-out به منبع تغذیه ورودی وابسته است.
• دستگاه وای‌فای داخلی ندارد.
• برای نصب در فضای باز مناسب نیست.
• IP20 و IPX0 به معنی نداشتن حفاظت در برابر آب هستند.
• اعداد عملکرد رسمی مربوط به شرایط آزمایشگاهی هستند.
• برای شبکه‌های جدید باید مدل‌های جدیدتر نیز مقایسه شوند.

محتویات بسته‌بندی

• روتر MikroTik RB3011UiAS-RM
• آداپتور 24V با جریان 1.2A
• گوشواره‌های مشکی نصب در رک
• مجموعه پیچ و اتصالات K-19

ماژول SFP، کابل فیبر، کابل کنسول، حافظه USB، کابل شبکه و تجهیزات Passive PoE در فهرست استاندارد متعلقات همراه محصول قرار ندارند.

جمع‌بندی

روتر MikroTik RB3011UiAS-RM یک روتر رکمونت چندپورتی برای Routing، Firewall، VLAN، VPN، مدیریت چند اینترنت و شبکه‌های سازمانی متوسط است.

پردازنده دو‌هسته‌ای 1.4GHz، رم 1GB، ده پورت گیگابیتی، درگاه SFP، USB 3.0، نمایشگر لمسی، RouterOS Level 5 و خروجی PoE از مزایای اصلی دستگاه محسوب می‌شوند.

در مقابل، توقف تولید، معماری قدیمی‌تر ARM 32bit، ساختار دو Switch Chip، نبود SFP+، Passive بودن PoE و نداشتن منبع تغذیه افزونه باید پیش از خرید در نظر گرفته شوند.

تیم فنی مهندسی بیستون آماده ارائه مشاوره تخصصی، طراحی شبکه، راه‌اندازی BGP و OSPF، تنظیم Firewall، NAT، VLAN، VPN، Failover، مدیریت پهنای باند و طراحی صحیح Bridge و Switch Chip روی این دستگاه است. پس از خرید نیز می‌توانید با بخش فنی در ارتباط باشید.