آموزش ریست کردن روتر میکروتیک؛ بازگشت به تنظیمات کارخانه و Netinstall

در زمان مدیریت روترهای MikroTik ممکن است به دلایلی مانند فراموش‌کردن رمز عبور، اشتباه در تنظیمات فایروال، قطع دسترسی مدیریتی، تغییر کاربری دستگاه یا آماده‌سازی روتر برای یک پروژه جدید، نیاز به پاک‌کردن تنظیمات فعلی داشته باشید.

ریست میکروتیک را می‌توان از داخل RouterOS، با استفاده از WinBox یا ترمینال و همچنین از طریق دکمه فیزیکی Reset انجام داد. با این حال، انتخاب روش اشتباه یا نگه‌داشتن بیش از حد دکمه Reset ممکن است دستگاه را به‌جای Factory Reset وارد CAP Mode یا Netinstall Mode کند.

در این مقاله ابتدا تفاوت ریبوت، بازنشانی تنظیمات و Netinstall را توضیح می‌دهیم و سپس تمام روش‌های ریست روتر میکروتیک را به‌صورت مرحله‌به‌مرحله بررسی می‌کنیم.

هشدار مهم: ریست‌کردن روتر باعث حذف تنظیماتی مانند IP Address، DHCP Server، فایروال، NAT، Route، VLAN، PPPoE، VPN، کاربران و تنظیمات وای‌فای می‌شود. قبل از ریست، در صورت امکان از تنظیمات نسخه پشتیبان تهیه کنید.

ریست میکروتیک دقیقاً چه کاری انجام می‌دهد؟

بازنشانی تنظیمات یا Configuration Reset، پیکربندی فعلی RouterOS را حذف کرده و روتر را مجدداً راه‌اندازی می‌کند. اگر گزینه حذف تنظیمات پیش‌فرض فعال نشده باشد، دستگاه پس از ریبوت تنظیمات پیش‌فرض مربوط به مدل خود را بارگذاری می‌کند.

ریست تنظیمات ممکن است موارد زیر را حذف کند:

  • آدرس‌های IP و تنظیمات شبکه
  • DHCP Server و DHCP Client
  • قوانین Firewall، NAT و Mangle
  • Routeها و Policy Routing
  • Bridge، VLAN و Bonding
  • تنظیمات وای‌فای
  • اتصال PPPoE و تونل‌های VPN
  • Queue و محدودیت‌های پهنای باند
  • اسکریپت‌ها و Schedulerها
  • حساب‌های مدیریتی و رمزهای عبور
  • تنظیمات سرویس‌هایی مانند Hotspot و CAPsMAN

Factory Reset معمولاً نسخه نصب‌شده RouterOS را تغییر نمی‌دهد و فقط تنظیمات را پاک می‌کند. برای نصب مجدد سیستم‌عامل باید از Netinstall استفاده شود.

تفاوت Reboot، Reset و Netinstall در میکروتیک

عملیاتتأثیر روی تنظیماتتأثیر روی RouterOSکاربرد اصلی
Rebootتنظیمات حفظ می‌شوندسیستم‌عامل فقط مجدداً راه‌اندازی می‌شودرفع اختلال موقت یا اعمال برخی تغییرات
Configuration Resetتنظیمات حذف یا به حالت پیش‌فرض بازگردانده می‌شوندنسخه نصب‌شده باقی می‌ماندپاک‌کردن پیکربندی و شروع تنظیمات از ابتدا
Netinstallبسته به گزینه انتخابی حذف یا بازیابی می‌شوندRouterOS مجدداً نصب می‌شودخرابی سیستم‌عامل، آلودگی، بوت‌نشدن یا نصب تمیز

بنابراین اگر فقط قصد راه‌اندازی مجدد روتر را دارید، از Reboot استفاده کنید. اگر می‌خواهید پیکربندی فعلی پاک شود، Configuration Reset مناسب است. Netinstall باید زمانی استفاده شود که ریست معمولی کافی نیست یا RouterOS به‌درستی بوت نمی‌شود.

چه زمانی باید روتر میکروتیک را ریست کنیم؟

ریست کامل روتر معمولاً آخرین راهکار است و نباید برای هر مشکل ساده‌ای انجام شود. در شرایط زیر Factory Reset می‌تواند منطقی باشد:

  • رمز عبور مدیریت روتر فراموش شده است.
  • دسترسی WinBox، SSH یا WebFig به دلیل تنظیمات اشتباه قطع شده است.
  • تنظیمات روتر پیچیده، نامشخص یا متعلق به مدیر قبلی است.
  • روتر برای پروژه یا شبکه جدیدی آماده می‌شود.
  • دستگاه دست‌دوم خریداری شده و باید تنظیمات قبلی حذف شود.
  • قوانین Firewall، NAT یا Routing به‌شدت نامنظم شده‌اند.
  • احتمال دسترسی غیرمجاز یا تغییر پیکربندی وجود دارد.
  • بازیابی Backup یا اصلاح تنظیمات نتیجه نداده است.

مشکلاتی مانند قطعی کابل، خرابی آداپتور، اشتباه در DNS، اختلال ISP یا ضعف سیگنال وای‌فای معمولاً با Factory Reset حل نمی‌شوند و ابتدا باید عیب‌یابی شوند.

قبل از ریست میکروتیک چه کارهایی انجام دهیم؟

اگر هنوز به روتر دسترسی دارید، قبل از ریست مراحل زیر را انجام دهید:

  1. از تنظیمات فایل Backup تهیه کنید.
  2. یک خروجی متنی Export ایجاد کنید.
  3. اطلاعات PPPoE، IPهای عمومی، VLANها و Routeها را ثبت کنید.
  4. رمزهای VPN و اطلاعات اتصال به ISP را در محل امن نگه دارید.
  5. از فایل‌های مهم موجود در بخش Files نسخه جداگانه تهیه کنید.
  6. دسترسی فیزیکی یا اتصال مستقیم کابلی به روتر داشته باشید.
  7. زمانی را انتخاب کنید که قطع شبکه کمترین اختلال را ایجاد کند.

تهیه Backup قبل از ریست میکروتیک

برای تهیه Backup از طریق WinBox وارد بخش زیر شوید:

Files > Backup

برای Backup از طریق ترمینال می‌توانید از دستور زیر استفاده کنید:

/system backup save name=before-reset password="STRONG-BACKUP-PASSWORD"

پس از اجرای دستور، فایل Backup در بخش Files ایجاد می‌شود. فایل را روی کامپیوتر دانلود کرده و فقط داخل حافظه روتر نگهداری نکنید.

Backup باینری برای بازیابی کامل روی همان دستگاه یا سخت‌افزار کاملاً مشابه مناسب‌تر است. بهتر است Backup روی همان نسخه RouterOS که با آن ایجاد شده بازیابی شود.

تهیه Export متنی از تنظیمات

در کنار Backup، یک خروجی متنی نیز ایجاد کنید:

/export show-sensitive=no file=before-reset

فایل ایجادشده با پسوند .rsc در بخش Files قرار می‌گیرد. این فایل شامل دستورات قابل‌خواندن تنظیمات است و برای بررسی، مستندسازی و انتقال بخشی از پیکربندی کاربرد دارد.

در حالت show-sensitive=no اطلاعات حساسی مانند بسیاری از رمزها و کلیدها در خروجی نمایش داده نمی‌شوند. بنابراین اطلاعات ورود PPPoE، VPN و سایر Secretهای ضروری را جداگانه و در محل امن ثبت کنید.

روش اول: ریست میکروتیک از طریق WinBox

اگر هنوز می‌توانید وارد روتر شوید، ساده‌ترین روش استفاده از WinBox است.

  1. با WinBox به روتر متصل شوید.
  2. از منوی سمت چپ وارد بخش System شوید.
  3. گزینه Reset Configuration را انتخاب کنید.
  4. گزینه‌های موردنیاز را بررسی کنید.
  5. روی دکمه Reset Configuration کلیک کنید.
  6. هشدار حذف تنظیمات را تأیید کنید.
  7. منتظر بمانید دستگاه ریبوت شود.

پس از تأیید، ارتباط WinBox قطع می‌شود و روتر با تنظیمات جدید یا پیش‌فرض بالا می‌آید.

معنی گزینه‌های Reset Configuration در WinBox

گزینه Keep Users

با فعال‌کردن این گزینه، حساب‌های کاربری فعلی RouterOS حذف نمی‌شوند. این قابلیت زمانی مفید است که می‌خواهید پیکربندی شبکه پاک شود، اما کاربران مدیریتی باقی بمانند.

برای بازنشانی واقعی دستگاهی که قرار است به شخص یا مجموعه دیگری تحویل داده شود، معمولاً نباید Keep Users فعال باشد.

گزینه No Default Configuration

این گزینه تمام تنظیمات را پاک می‌کند، اما تنظیمات پیش‌فرض کارخانه را بارگذاری نمی‌کند. در نتیجه روتر با یک پیکربندی تقریباً خالی راه‌اندازی می‌شود.

پس از ریست بدون تنظیمات پیش‌فرض ممکن است موارد زیر وجود نداشته باشند:

  • آدرس IP مدیریتی
  • DHCP Server
  • NAT
  • Firewall پیش‌فرض
  • Bridge بین پورت‌های LAN
  • شبکه وای‌فای آماده استفاده

در چنین حالتی معمولاً باید از طریق MAC Address و بخش Neighbors در WinBox به روتر متصل شوید.

گزینه Do Not Backup یا Skip Backup

RouterOS به‌طور معمول قبل از بازنشانی تنظیمات یک فایل Backup خودکار ایجاد می‌کند. فعال‌کردن این گزینه باعث می‌شود Backup خودکار ساخته نشود.

غیرفعال‌کردن Backup تنها زمانی منطقی است که قبلاً نسخه پشتیبان معتبر تهیه کرده‌اید یا اطلاعات فعلی نباید نگهداری شوند.

گزینه Run After Reset

با این گزینه می‌توان یک فایل اسکریپت با پسوند .rsc مشخص کرد تا پس از ریست اجرا شود. این قابلیت برای آماده‌سازی خودکار روترها، اعمال تنظیمات استاندارد و استقرار تعداد زیادی دستگاه کاربرد دارد.

فایل اسکریپت باید قبل از ریست در بخش Files روتر قرار گرفته باشد و دستورات آن با نسخه RouterOS و مدل دستگاه سازگار باشند.

گزینه CAPs Mode

این گزینه دستگاه وایرلس را پس از ریست برای فعالیت به‌عنوان CAP تحت مدیریت CAPsMAN آماده می‌کند. برای روتر مستقل یا اکسس پوینتی که قرار نیست توسط CAPsMAN مدیریت شود، این گزینه را فعال نکنید.

روش دوم: ریست میکروتیک از طریق ترمینال

بازنشانی معمولی و بارگذاری تنظیمات پیش‌فرض با دستور زیر انجام می‌شود:

/system reset-configuration

پس از اجرای دستور، RouterOS هشدار نمایش می‌دهد:

Dangerous! Reset anyway? [y/N]:

با واردکردن حرف y روتر ریبوت شده و تنظیمات فعلی حذف می‌شوند.

ریست میکروتیک بدون تنظیمات پیش‌فرض

برای پاک‌کردن کامل پیکربندی بدون بارگذاری Default Configuration از دستور زیر استفاده کنید:

/system reset-configuration no-defaults=yes

این روش برای مدیرانی مناسب است که می‌خواهند روتر را کاملاً از ابتدا و بدون تنظیمات کارخانه پیکربندی کنند.

هشدار: پس از اجرای این دستور ممکن است روتر هیچ IP مدیریتی نداشته باشد. پیش از اجرا مطمئن شوید امکان اتصال با MAC WinBox یا کنسول سریال را دارید.

ریست بدون ایجاد Backup خودکار

برای حذف تنظیمات بدون بارگذاری پیش‌فرض و بدون ساخت Backup خودکار:

/system reset-configuration no-defaults=yes skip-backup=yes

این دستور تنظیمات را به‌صورت کامل پاک می‌کند و نباید بدون داشتن نسخه پشتیبان یا مستندات معتبر اجرا شود.

ریست تنظیمات با حفظ کاربران

برای حفظ حساب‌های کاربری RouterOS می‌توان از دستور زیر استفاده کرد:

/system reset-configuration keep-users=yes

این گزینه کاربران فعلی را نگه می‌دارد، اما سایر قسمت‌های پیکربندی را بازنشانی می‌کند.

اجرای اسکریپت بعد از ریست

اگر فایل initial-config.rsc در بخش Files روتر قرار دارد، می‌توان آن را پس از بازنشانی اجرا کرد:

/system reset-configuration run-after-reset=initial-config.rsc

قبل از استفاده در شبکه عملیاتی، فایل اسکریپت را روی یک دستگاه آزمایشی بررسی کنید. خطا در نام Interface، نسخه RouterOS یا ترتیب دستورات ممکن است باعث اجرای ناقص پیکربندی شود.

روش سوم: ریست میکروتیک با دکمه Reset

اگر به RouterOS دسترسی ندارید یا رمز عبور را فراموش کرده‌اید، می‌توانید از دکمه سخت‌افزاری Reset استفاده کنید.

روش عمومی بازنشانی تنظیمات به شکل زیر است:

  1. برق روتر را قطع کنید.
  2. دکمه Reset را فشار داده و نگه دارید.
  3. در حالی که دکمه را نگه داشته‌اید، برق دستگاه را وصل کنید.
  4. چراغ‌های دستگاه را مشاهده کنید.
  5. هنگامی که LED مربوط به User یا USR شروع به چشمک‌زدن کرد، دکمه را رها کنید.
  6. منتظر بمانید روتر ریبوت و تنظیمات پیش‌فرض بارگذاری شوند.

در برخی مدل‌ها LED دیگری مانند ACT، SFP یا یکی از چراغ‌های مشخص‌شده در دفترچه دستگاه نقش نشانگر Reset را دارد. محل دکمه و الگوی چراغ‌ها ممکن است بین مدل‌های مختلف متفاوت باشد.

نکته مهم: دفترچه راهنمای همان مدل را بررسی کنید. زمان‌های پنج یا ده ثانیه تقریبی هستند و نشانه LED از شمارش زمان قابل‌اعتمادتر است.

اگر دکمه Reset را بیش از حد نگه داریم چه می‌شود؟

دکمه Reset در بسیاری از RouterBOARDها چند کاربرد دارد. الگوی رایج عملکرد آن به شکل زیر است:

وضعیت LEDعملکرد احتمالی
LED شروع به چشمک‌زدن می‌کندبازنشانی تنظیمات RouterOS
با ادامه نگه‌داشتن، LED ثابت روشن می‌شودفعال‌سازی CAP Mode در دستگاه‌های سازگار
با ادامه بیشتر، LED خاموش می‌شودورود به Etherboot یا Netinstall Mode

برای Factory Reset باید دکمه را هنگام شروع چشمک‌زدن LED رها کنید. اگر تا خاموش‌شدن LED صبر کنید، دستگاه ممکن است منتظر Netinstall Server بماند و RouterOS به‌صورت عادی بالا نیاید.

تفاوت فشردن Reset قبل و بعد از اتصال برق

در بسیاری از RouterBOARDها، نگه‌داشتن دکمه Reset پیش از اتصال برق علاوه بر عملیات انتخاب‌شده، دستگاه را با Backup RouterBOOT Loader راه‌اندازی می‌کند.

Backup Loader زمانی مفید است که RouterBOOT اصلی پس از ارتقای ناموفق یا خرابی قادر به بوت صحیح دستگاه نباشد. برای یک Factory Reset معمولی، نحوه دقیق فشار دادن دکمه باید مطابق راهنمای مدل انجام شود.

ریست مدل‌های قدیمی با Reset Jumper

برخی RouterBOARDهای قدیمی دارای Reset Jumper یا سوراخ اتصال ریست هستند. در این مدل‌ها ممکن است لازم باشد دو نقطه مشخص با یک ابزار فلزی به یکدیگر متصل شوند و سپس دستگاه روشن شود.

روش عمومی در مدل‌های قدیمی:

  1. برق دستگاه را قطع کنید.
  2. محل Reset Jumper را براساس دفترچه دستگاه پیدا کنید.
  3. دو نقطه Jumper را با ابزار مناسب متصل کنید.
  4. برق دستگاه را وصل کرده و تا پاک‌شدن تنظیمات صبر کنید.
  5. پس از پایان عملیات، اتصال Jumper را حتماً بردارید.

اگر Jumper متصل باقی بماند، ممکن است دستگاه در هر بار روشن‌شدن دوباره ریست شود. بازکردن بدنه دستگاه نیز می‌تواند شرایط گارانتی را تحت‌تأثیر قرار دهد.

ریست رمز عبور میکروتیک بدون حذف تنظیمات ممکن است؟

اگر رمز عبور RouterOS را فراموش کرده‌اید و هیچ حساب مدیریتی دیگری در اختیار ندارید، امکان بازیابی یا حذف مستقل رمز بدون دسترسی معتبر وجود ندارد.

به دلایل امنیتی، برای حذف رمز فراموش‌شده باید کل پیکربندی روتر بازنشانی شود. این فرایند کاربران، تنظیمات شبکه و سایر بخش‌های پیکربندی را نیز حذف می‌کند.

قبل از Factory Reset بررسی کنید که آیا راه دیگری برای دسترسی وجود دارد:

  • ورود با یک حساب مدیریتی دیگر
  • اتصال از طریق SSH با کلید ذخیره‌شده
  • استفاده از RoMON از طریق یک روتر مجاز دیگر
  • اتصال کنسول سریال در دستگاه‌های پشتیبانی‌شده
  • بازیابی از مستندات مدیریت رمز عبور سازمان

پس از ریست چگونه به روتر متصل شویم؟

پس از ریست، روش دسترسی به مدل دستگاه و نوع Default Configuration آن بستگی دارد. در بسیاری از روترهای خانگی و اداری MikroTik، آدرس پیش‌فرض زیر استفاده می‌شود:

192.168.88.1

نام کاربری معمولاً admin است. در مدل‌های قدیمی ممکن است رمز عبور خالی باشد، اما در بسیاری از مدل‌های جدید رمز پیش‌فرض روی برچسب دستگاه، جعبه یا راهنمای داخل بسته‌بندی درج شده است.

روش پیشنهادی اتصال:

  1. کامپیوتر را با کابل به یکی از پورت‌های LAN متصل کنید.
  2. دریافت خودکار IP یا DHCP را روی کامپیوتر فعال کنید.
  3. WinBox را اجرا کنید.
  4. تب Neighbors را باز کنید.
  5. روتر را براساس MAC Address پیدا کنید.
  6. ابتدا با MAC Address یا IP پیش‌فرض متصل شوید.
  7. بلافاصله رمز عبور مدیر را تغییر دهید.

در برخی CPEها، سوئیچ‌ها، محصولات LTE و تجهیزات Outdoor، پورت مدیریتی و Default Configuration متفاوت است. برای تشخیص دقیق تنظیمات پیش‌فرض می‌توان پس از ورود از دستور زیر استفاده کرد:

/system default-configuration print

چرا بعد از ریست آدرس 192.168.88.1 باز نمی‌شود؟

اگر پس از بازنشانی به آدرس پیش‌فرض دسترسی ندارید، موارد زیر را بررسی کنید:

  • کامپیوتر را به پورت صحیح LAN متصل کرده‌اید.
  • کابل شبکه و Link پورت سالم هستند.
  • کارت شبکه روی دریافت خودکار IP تنظیم شده است.
  • اتصال Wi-Fi، VPN و سایر کارت‌های شبکه موقتاً غیرفعال شده‌اند.
  • روتر با گزینه No Default Configuration ریست نشده است.
  • دستگاه هنوز در فرایند بوت یا Netinstall Mode قرار ندارد.
  • مدل دستگاه از Default Configuration متفاوتی استفاده نمی‌کند.

در صورت نبود IP، از تب Neighbors در WinBox و اتصال MAC استفاده کنید. اگر روتر در لیست ظاهر نمی‌شود، کامپیوتر را مستقیماً به دستگاه متصل کرده و Firewall سیستم را برای آزمایش بررسی کنید.

چرا روتر بعد از ریست در WinBox پیدا نمی‌شود؟

دلایل رایج عبارت‌اند از:

  • دکمه Reset بیش از حد نگه داشته شده و دستگاه وارد Netinstall Mode شده است.
  • پورت اشتباهی برای اتصال انتخاب شده است.
  • کابل یا کارت شبکه مشکل دارد.
  • Neighbor Discovery روی مسیر فعلی قابل دسترسی نیست.
  • RouterOS یا فایل‌سیستم دستگاه آسیب دیده است.
  • Protected RouterBOOT رفتار Reset را محدود کرده است.
  • روتر با تنظیمات خالی بوت شده و فقط از طریق MAC قابل دسترسی است.

در ابتدا برق دستگاه را یک بار قطع و وصل کنید و بدون نگه‌داشتن دکمه Reset اجازه دهید به‌صورت عادی بوت شود. سپس دوباره WinBox Neighbors را بررسی کنید.

چرا تنظیمات پیش‌فرض بعد از ریست بارگذاری نمی‌شوند؟

دلایل مختلفی می‌تواند باعث شود روتر پس از Reset با پیکربندی معمول کارخانه بالا نیاید:

  • گزینه No Default Configuration فعال شده است.
  • دستور Reset با پارامتر no-defaults=yes اجرا شده است.
  • دستگاه قبلاً با Netinstall و یک Initial Configuration اختصاصی نصب شده است.
  • یک Branding Package یا پیکربندی سفارشی روی دستگاه وجود دارد.
  • مدل روتر به‌صورت پیش‌فرض ساختار متفاوتی دارد.
  • اسکریپت Run After Reset ناقص یا دارای خطا بوده است.

اگر روتر با Netinstall و اسکریپت اولیه نصب شده باشد، ممکن است همان اسکریپت پس از هر Configuration Reset دوباره اجرا شود. برای حذف کامل چنین پیکربندی‌ای ممکن است Netinstall مجدد با تنظیمات مناسب لازم باشد.

چه زمانی باید از Netinstall استفاده کنیم؟

Netinstall ابزاری برای نصب مجدد RouterOS از طریق شبکه است. این روش از Factory Reset عمیق‌تر است و در شرایط زیر توصیه می‌شود:

  • روتر بوت نمی‌شود یا دائماً ریبوت می‌شود.
  • RouterOS آسیب دیده یا بسته‌های آن ناقص هستند.
  • ریست سخت‌افزاری تنظیمات را به‌درستی پاک نمی‌کند.
  • احتمال آلودگی یا دست‌کاری عمیق سیستم وجود دارد.
  • قصد نصب تمیز RouterOS را دارید.
  • پیکربندی سفارشی کارخانه یا Branding باید حذف شود.
  • دستگاه در WinBox قابل مشاهده نیست، اما Etherboot کار می‌کند.

در Netinstall کامپیوتر باید با کابل شبکه به پورت Etherboot دستگاه، معمولاً ether1 یا پورتی با علامت BOOT، متصل شود. دستگاه سپس در Etherboot Mode قرار می‌گیرد تا بسته RouterOS مناسب معماری سخت‌افزار روی آن نصب شود.

ورود به Netinstall Mode با دکمه Reset

روش عمومی ورود به Etherboot به شکل زیر است:

  1. Netinstall را روی کامپیوتر آماده و اجرا کنید.
  2. کامپیوتر را مستقیماً با کابل به پورت BOOT یا ether1 متصل کنید.
  3. برای کارت شبکه کامپیوتر یک IP ثابت مناسب تنظیم کنید.
  4. برق روتر را قطع کنید.
  5. دکمه Reset را نگه دارید و برق را وصل کنید.
  6. پس از چشمک‌زدن و روشن‌شدن ثابت LED همچنان دکمه را نگه دارید.
  7. هنگامی که LED خاموش شد یا دستگاه در Netinstall ظاهر شد، دکمه را رها کنید.

روش و توالی LED در بعضی مدل‌ها متفاوت است. پیش از شروع، راهنمای همان مدل MikroTik را بررسی کنید.

نکات مهم برای موفقیت Netinstall

  • تمام کارت‌های شبکه غیرضروری کامپیوتر را غیرفعال کنید.
  • Wi-Fi و VPN کامپیوتر را موقتاً خاموش کنید.
  • Netinstall را با دسترسی Administrator اجرا کنید.
  • از نسخه جدید و سازگار Netinstall استفاده کنید.
  • بسته RouterOS متناسب با معماری دستگاه را دانلود کنید.
  • کامپیوتر و Client IP را در یک Subnet قرار دهید.
  • از کابل سالم و اتصال مستقیم استفاده کنید.
  • در صورت بروز Link Flap از یک سوئیچ ساده میان روتر و کامپیوتر استفاده کنید.
  • Firewall و آنتی‌ویروس کامپیوتر را فقط در صورت ضرورت و موقتاً بررسی کنید.
  • بعد از پایان کار، تنظیمات امنیتی کامپیوتر را دوباره فعال کنید.

آیا Reset لایسنس RouterOS را حذف می‌کند؟

Configuration Reset فقط پیکربندی روتر را پاک می‌کند و معمولاً لایسنس RouterOS دستگاه را حذف نمی‌کند. لایسنس RouterBOARD به سخت‌افزار وابسته است و پس از ریست تنظیمات باقی می‌ماند.

با این حال، در دستگاه‌های x86، CHR یا نصب‌های خاص، شرایط لایسنس و بازیابی آن متفاوت است و باید پیش از نصب مجدد بررسی شود.

آیا فایل‌های داخل روتر بعد از Reset حذف می‌شوند؟

Configuration Reset با فرمت‌کردن کامل فضای ذخیره‌سازی یکسان نیست. برخی فایل‌های موجود در بخش Files ممکن است باقی بمانند، اما نباید برای حفظ اطلاعات مهم به این موضوع تکیه کرد.

قبل از ریست یا Netinstall، فایل‌های زیر را در صورت نیاز دانلود کنید:

  • Backupهای قبلی
  • فایل‌های Export
  • گواهی‌نامه‌ها و کلیدهای قابل‌انتقال
  • اسکریپت‌ها
  • فایل‌های Hotspot
  • دیتابیس‌های User Manager یا The Dude
  • فایل‌های Log و Support Output

Netinstall می‌تواند فضای ذخیره‌سازی دستگاه را مجدداً آماده کند و خطر حذف فایل‌ها در آن بیشتر است.

بازیابی Backup پس از ریست

برای بازیابی Backup از طریق WinBox:

  1. فایل Backup را در بخش Files بارگذاری کنید.
  2. فایل را انتخاب کنید.
  3. روی Restore کلیک کنید.
  4. رمز Backup را وارد کنید.
  5. منتظر ریبوت روتر بمانید.

در ترمینال نیز می‌توان از دستور زیر استفاده کرد:

/system backup load name=before-reset.backup password="STRONG-BACKUP-PASSWORD"

بهتر است Backup روی همان روتر و همان نسخه RouterOS بازیابی شود. Restore کردن Backup یک مدل روی دستگاهی با تعداد و نام پورت‌های متفاوت می‌تواند مشکلات جدی ایجاد کند.

واردکردن فایل Export پس از ریست

برای واردکردن فایل متنی:

/import file-name=before-reset.rsc verbose=yes

در نسخه‌های پشتیبانی‌شده می‌توان قبل از اجرای واقعی، فایل را به‌صورت آزمایشی بررسی کرد:

/import file-name=before-reset.rsc verbose=yes dry-run=yes

فایل Export ممکن است شامل نام Interfaceها، مسیرها یا تنظیماتی باشد که روی مدل جدید وجود ندارند. قبل از Import روی دستگاه دیگر، محتویات فایل را بررسی و اصلاح کنید.

اقدامات ضروری بعد از ریست میکروتیک

بعد از دسترسی مجدد به روتر، اقدامات زیر را انجام دهید:

  1. برای حساب مدیر رمز قوی و منحصربه‌فرد تعیین کنید.
  2. RouterOS و RouterBOOT را به نسخه پایدار مناسب ارتقا دهید.
  3. سرویس‌های غیرضروری مانند Telnet و FTP را غیرفعال کنید.
  4. دسترسی WinBox و SSH را به شبکه مدیریت محدود کنید.
  5. تنظیمات Firewall پیش‌فرض را بررسی کنید.
  6. نام و رمز وای‌فای را تغییر دهید.
  7. تنظیمات ISP، PPPoE، VLAN و DNS را وارد کنید.
  8. از پیکربندی سالم جدید Backup و Export تهیه کنید.
  9. تاریخ، ساعت و NTP را تنظیم کنید.
  10. دسترسی مستقیم مدیریت از اینترنت را مسدود کنید.

اشتباهات رایج هنگام ریست روتر میکروتیک

ریست‌کردن بدون Backup

بعد از Factory Reset بازیابی تنظیمات پیچیده بدون Backup یا مستندات ممکن است زمان زیادی نیاز داشته باشد.

نگه‌داشتن بیش از حد دکمه Reset

این اشتباه ممکن است روتر را به‌جای Factory Reset وارد CAP یا Netinstall Mode کند.

فرض‌کردن اینکه همه مدل‌ها IP یکسان دارند

آدرس 192.168.88.1 در بسیاری از مدل‌ها استفاده می‌شود، اما Default Configuration تمام محصولات یکسان نیست.

استفاده از No Default Configuration بدون آمادگی

در این حالت روتر ممکن است IP، DHCP و Firewall نداشته باشد و تنها با MAC WinBox قابل مدیریت باشد.

تحویل دستگاه بدون پاک‌کردن کاربران و Secretها

در زمان فروش یا واگذاری روتر نباید Keep Users فعال باشد و فایل‌های حساس نیز باید حذف شوند.

بازیابی Backup روی سخت‌افزار متفاوت

وجود تفاوت در MAC Address، تعداد Interfaceها و نام پورت‌ها ممکن است باعث اختلال در تنظیمات شود.

استفاده از Factory Reset برای رفع خرابی RouterOS

اگر سیستم‌عامل یا فایل‌سیستم آسیب دیده باشد، Reset Configuration کافی نیست و باید Netinstall بررسی شود.

سؤالات متداول درباره ریست میکروتیک

چگونه روتر میکروتیک را به تنظیمات کارخانه برگردانیم؟

در صورت دسترسی به RouterOS از مسیر System و Reset Configuration استفاده کنید. بدون دسترسی، برق دستگاه را قطع کرده، دکمه Reset را نگه دارید، برق را وصل کنید و هنگام شروع چشمک‌زدن LED دکمه را رها کنید.

آیا ریست میکروتیک رمز عبور را پاک می‌کند؟

بله، Factory Reset معمولی کاربران و رمزهای فعلی را حذف می‌کند؛ مگر اینکه گزینه Keep Users فعال شده باشد.

آیا می‌توان فقط رمز میکروتیک را ریست کرد؟

بدون داشتن یک حساب مدیریتی معتبر، امکان حذف مستقل رمز وجود ندارد و باید کل تنظیمات دستگاه بازنشانی شود.

بعد از ریست نام کاربری و رمز میکروتیک چیست؟

نام کاربری معمولاً admin است. در مدل‌های قدیمی ممکن است رمز خالی باشد، اما بسیاری از مدل‌های جدید رمز کارخانه‌ای دارند که روی برچسب دستگاه یا بسته‌بندی درج شده است.

IP میکروتیک بعد از ریست چیست؟

در بسیاری از روترها IP پیش‌فرض 192.168.88.1 است، اما نوع تنظیمات پیش‌فرض به مدل دستگاه بستگی دارد. در صورت نبود IP از MAC WinBox استفاده کنید.

چقدر باید دکمه Reset را نگه داریم؟

به‌جای اتکا به زمان، LED دستگاه را مشاهده کنید. برای Factory Reset معمولاً باید هنگام شروع چشمک‌زدن LED دکمه را رها کنید.

چرا بعد از ریست روتر وارد Netinstall شده است؟

احتمالاً دکمه Reset بیش از حد نگه داشته شده است. برق دستگاه را قطع و بدون نگه‌داشتن دکمه مجدداً وصل کنید تا RouterOS به‌صورت عادی بوت شود.

آیا ریست RouterOS را حذف می‌کند؟

خیر. Configuration Reset فقط تنظیمات را پاک می‌کند. برای نصب مجدد RouterOS باید از Netinstall استفاده شود.

آیا Factory Reset لایسنس میکروتیک را حذف می‌کند؟

در RouterBOARDهای معمولی، ریست تنظیمات لایسنس RouterOS را حذف نمی‌کند.

تفاوت Reset و Netinstall چیست؟

Reset تنظیمات را پاک می‌کند، اما Netinstall سیستم‌عامل RouterOS را مجدداً نصب می‌کند. Netinstall برای خرابی نرم‌افزاری، بوت‌نشدن یا نصب تمیز استفاده می‌شود.

چرا پس از Reset تنظیمات قبلی دوباره برمی‌گردند؟

ممکن است دستگاه با Netinstall، FlashFig یا یک اسکریپت Initial Configuration سفارشی شده باشد. در این حالت اسکریپت پس از Reset مجدداً اجرا می‌شود و برای حذف آن ممکن است Netinstall تمیز لازم باشد.

جمع‌بندی

ریست روتر میکروتیک را می‌توان از طریق WinBox، ترمینال RouterOS یا دکمه سخت‌افزاری انجام داد. در صورت دسترسی مدیریتی، استفاده از System > Reset Configuration یا دستور /system reset-configuration ساده‌ترین و کنترل‌شده‌ترین روش است.

اگر رمز عبور فراموش شده یا دسترسی به RouterOS وجود ندارد، می‌توان دستگاه را با دکمه Reset به تنظیمات کارخانه بازگرداند. در این روش باید دکمه را هنگام شروع چشمک‌زدن LED رها کرد؛ زیرا نگه‌داشتن طولانی‌تر آن ممکن است CAP Mode یا Netinstall Mode را فعال کند.

ریست تنظیمات با Netinstall یکسان نیست. Factory Reset فقط پیکربندی را پاک می‌کند، اما Netinstall برای نصب مجدد RouterOS، رفع خرابی سیستم‌عامل و پاک‌سازی عمیق‌تر دستگاه استفاده می‌شود.

قبل از هرگونه ریست، تهیه Backup و Export، ثبت اطلاعات ISP و اطمینان از دسترسی فیزیکی به روتر ضروری است. پس از ریست نیز باید رمز مدیر، Firewall، سرویس‌های مدیریتی، تنظیمات اینترنت و به‌روزرسانی RouterOS دوباره بررسی شوند.