وبلاگ تخصصی شبکه

مدیریت شبکه یک مدرسه فقط به تأمین اینترنت کلاس‌ها محدود نمی‌شود. دانش‌آموزان، معلمان، بخش اداری، آزمایشگاه، دوربین‌های مداربسته، تلفن‌های VoIP، مهمانان و سرورها هرکدام سطح دسترسی و نیاز متفاوتی دارند. MikroTik با ترکیب RouterOS، VLAN، Firewall، CAPsMAN، RADIUS، HotSpot، Queue، WireGuard و تجهیزات Router، Switch و Access Point می‌تواند هسته یک زیرساخت قابل مدیریت برای مدارس و مراکز آموزشی باشد. در این راهنما معماری شبکه مدرسه را از انتخاب تجهیزات تا تفکیک کاربران، Wi-Fi، کنترل پهنای باند، امنیت، فیلترینگ و مانیتورینگ بررسی می‌کنیم.

انتشار خبر محدودشدن خدمات MikroTik برای کاربران ایرانی نگرانی‌هایی درباره ازکارافتادن RouterBOARDها، لایسنس RouterOS، CHR و دریافت به‌روزرسانی‌های امنیتی ایجاد کرده است. بررسی مستندات رسمی MikroTik نشان می‌دهد روترهای سخت‌افزاری دارای لایسنس دائمی به سرور لایسنس وابستگی مستمر ندارند، اما CHR، لایسنس‌های جدید، Replacement Key و سرویس‌های وابسته به حساب MikroTik ریسک بیشتری دارند. در این مقاله وضعیت واقعی تحریم‌ها، تفاوت RouterBOARD، x86 و CHR و اقدامات ضروری برای سازمان‌های ایرانی را بررسی می‌کنیم.

در RouterOS 7 انتخاب بین wireless، wifi-qcom، wifi-qcom-ac و در نسل‌های جدید wifi-qcom-be یا wifi-mediatek مستقیماً به سخت‌افزار رادیو و قابلیت‌هایی که نیاز دارید وابسته است. بعضی تجهیزات Wi-Fi 5 میکروتیک می‌توانند بین درایور Legacy و WiFi جدید جابه‌جا شوند، اما این مهاجرت مزایا و محدودیت‌هایی مانند WPA3، Fast Roaming، CAPsMAN جدید، حذف Nv2 و Nstreme و مصرف RAM بیشتر دارد. در این راهنما مشخص می‌کنیم هر مدل MikroTik به کدام Package نیاز دارد و چه زمانی مهاجرت از wireless به wifi-qcom-ac منطقی است.

امنیت یک لینک وایرلس MikroTik فقط به انتخاب یک رمز عبور قوی محدود نمی‌شود. WPA3، Management Frame Protection، VLAN، Firewall، محدودکردن Management Access، غیرفعال‌کردن MAC WinBox و Neighbor Discovery، استفاده صحیح از NV2 و در شبکه‌های حساس ایجاد VPN روی لینک، همگی بخشی از یک طراحی امن هستند. در این راهنما امنیت لینک‌های Point-to-Point و Point-to-MultiPoint میکروتیک را از لایه Radio تا RouterOS و Management Plane بررسی می‌کنیم.

قوی‌بودن Signal Strength به‌تنهایی تضمین‌کننده یک لینک وایرلس پایدار نیست. در لینک‌های Point-to-Point میکروتیک باید Alignment، SNR، Noise Floor، CCQ، Tx/Rx Rate، وضعیت Chainها، Channel Width و تداخل فرکانسی در کنار هم بررسی شوند. در این راهنما یاد می‌گیریم چگونه با ابزارهای RouterOS و WinBox وضعیت واقعی لینک MikroTik را تحلیل کنیم، علت سرعت پایین یا نوسان لینک را پیدا کنیم و بدون افزایش بی‌دلیل Tx Power به بهترین پایداری و Throughput برسیم.

ارزان‌ترین روتر MikroTik همیشه اقتصادی‌ترین انتخاب نیست. مدل‌هایی مانند hAP lite و hEX lite قیمت پایینی دارند، اما پورت‌های 100Mbps و سخت‌افزار قدیمی‌تر می‌توانند خیلی زود به محدودیت تبدیل شوند. در این راهنما روترهای اقتصادی MikroTik را براساس سرعت اینترنت، تعداد کاربران، VPN، نوع اتصال کابلی یا Wi-Fi و امکان توسعه شبکه مقایسه می‌کنیم تا مشخص شود برای هر بودجه کدام مدل ارزش خرید بیشتری دارد.

Port Forward در MikroTik با یک Rule ساده dst-nat شروع می‌شود، اما یک پیاده‌سازی درست فقط واردکردن IP و Port نیست. Public IP، CGNAT، Firewall Forward، Connection Tracking، Hairpin NAT، Dynamic WAN، Multi-WAN و امنیت سرویس منتشرشده همگی روی عملکرد نهایی اثر دارند. در این راهنما Port Forward را در RouterOS 7 از صفر پیاده‌سازی می‌کنیم، دسترسی کاربران LAN از طریق Public IP را با Hairpin NAT حل می‌کنیم و روش‌های کاهش ریسک امنیتی سرویس‌های منتشرشده روی اینترنت را بررسی خواهیم کرد.

خرید MikroTik استوک همیشه تصمیم بدی نیست، اما قیمت پایین‌تر به‌تنهایی معیار مناسبی برای انتخاب نیست. عمر پاور، وضعیت پورت‌های Ethernet و SFP، سلامت PoE، Storage، آثار تعمیر، شرایط کارکرد قبلی، نسخه RouterOS و نبود گارانتی می‌توانند هزینه واقعی یک دستگاه دست‌دوم را بسیار بیشتر از قیمت خرید اولیه کنند. در این راهنما بررسی می‌کنیم کدام تجهیزات MikroTik را می‌توان با ریسک کمتر به‌صورت استوک خرید، چه مدل‌هایی نیازمند احتیاط بیشتری هستند و قبل از پرداخت چه تست‌هایی باید انجام شوند.

Socksify یکی از قابلیت‌های جدید RouterOS است که اجازه می‌دهد بدون تنظیم Proxy روی کامپیوتر، موبایل یا Application، ترافیک TCP انتخاب‌شده را مستقیماً از Router MikroTik به یک SOCKS5 Proxy هدایت کنیم. در این آموزش تفاوت Socksify با SOCKS Server قدیمی MikroTik، نحوه تعریف SOCKS5 دارای Username و Password، ساخت NAT Rule، هدایت یک Client یا کل VLAN، استفاده از چند Proxy، کار با Tor، کنترل QUIC و DNS Leak، مانیتورینگ و مهم‌ترین محدودیت‌ها و نکات امنیتی این قابلیت را بررسی می‌کنیم.

خانواده MikroTik hEX طی چند نسل توسعه پیدا کرده و نام‌هایی مانند hEX lite، RB750Gr3، hEX refresh، hEX S، hEX S 2025 و hEX PoE ممکن است هنگام خرید باعث سردرگمی شوند. در این مقاله تفاوت CPU، RAM، حافظه، پورت‌های Gigabit، SFP، PoE، USB و Performance این مدل‌ها را بررسی می‌کنیم تا مشخص شود برای اینترنت گیگابیتی، VPN، دفتر کوچک، Lab، شبکه PoE یا اتصال Fiber کدام hEX انتخاب مناسب‌تری است.